اثربخشی آموزش سرمایه‌های روان‌شناختی بر راهبردهای انگیزش یادگیری و پیشرفت تحصیلی - جلالیان ندا; میرهاشمی مالک; کرد بهمن (فصلنامه روانشناسی تجربی و شناختی)
هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش سرمایه‌های روان‌شناختی بر راهبردهای انگیزشی یادگیری و پیشرفت تحصیلی زبان‌آموزان بود. مواد و روش: پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل زبان‌آموزان شهرستان شهریار در سال تحصیلی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه دو ساعته آموزش سرمایه‌های روان‌شناختی شامل مؤلفه‌های امید، خودکارآمدی، خوش‌بینی و تاب‌آوری را دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای نداشت. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه راهبردهای انگیزشی و یادگیری (MSLQ) و معدل پایان‌ترم زبان‌آموزان برای سنجش پیشرفت تحصیلی بود. داده‌ها با آزمون تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر و نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر نشان داد که آموزش سرمایه‌های روان‌شناختی بر انگیزش یادگیری (F=11.63, p<0.01, η²=0.47)، خودتنظیمی (F=16.01, p<0.01, η²=0.55) و پیشرفت تحصیلی (F=13.72, p<0.01, η²=0.51) تأثیر معناداری دارد. نتایج آزمون تعقیبی بنفرونی نشان داد میانگین نمرات پس‌آزمون و پیگیری در هر سه متغیر به‌طور معنی‌داری بالاتر از پیش‌آزمون بود و این تأثیر در دوره پیگیری پایدار ماند. این یافته‌ها بیانگر آن است که آموزش مؤلفه‌های امید، خودکارآمدی، خوش‌بینی و تاب‌آوری توانسته است به بهبود راهبردهای انگیزشی و افزایش عملکرد تحصیلی زبان‌آموزان منجر شود. نتیجه‌گیری: آموزش سرمایه‌های روان‌شناختی با تقویت نگرش مثبت به یادگیری، افزایش خودکارآمدی و کاهش اضطراب امتحان، نقش مؤثری در بهبود انگیزش یادگیری و پیشرفت تحصیلی ایفا می‌کند. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود برنامه‌های آموزشی زبان، علاوه بر مهارت‌های زبانی، شامل آموزش سرمایه‌های روان‌شناختی باشند تا کیفیت یادگیری و پایداری انگیزشی زبان‌آموزان ارتقا یابد.