تأثیر آموزش تفکر انتقادی مبتنی بر پذیرش افکار بر باورهای خودکارآمدی و نظام دانایی نوجوانان - نوربخش سید وحید; علیزاده فرد سوسن; داودی عبدالوحید (فصلنامه روانشناسی تجربی و شناختی)
هدف: هدف از این پژوهش، بررسی اثربخشی آموزش تفکر انتقادی مبتنی بر پذیرش افکار بر باورهای خودکارآمدی و نظام دانایی نوجوانان بود.مواد و روش: پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 1403–1402 بود. 30 دانش‌آموز با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به طور تصادفی به دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. گروه آزمایش در 9 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت آموزش تفکر انتقادی بر اساس پروتکل پاول و الدر قرار گرفتند، در حالی که گروه گواه آموزش معمول خود را دریافت کرد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه خودکارآمدی عمومی و پرسشنامه نظام دانایی بود. برای تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده شد.یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که بین دو گروه در نمرات پس‌آزمون متغیرهای خودکارآمدی و نظام دانایی تفاوت معناداری وجود داشت (p<0.001). آموزش تفکر انتقادی به طور معناداری موجب افزایش باورهای خودکارآمدی و ارتقاء نظام دانایی در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه شد. همچنین، کاهش انحراف معیار در گروه آزمایش حاکی از همگنی بیشتر نمرات پس از مداخله بود.نتیجه‌گیری: آموزش تفکر انتقادی مبتنی بر پذیرش افکار می‌تواند به عنوان راهکاری مؤثر در بهبود خودکارآمدی و نظام دانایی در نوجوانان به کار گرفته شود و نقش کلیدی در رشد شناختی و تصمیم‌گیری آگاهانه ایفا کند.