اثربخشی معنادرمانی بر شاخصهای شناختی، هیجانی و معنوی معتادان بهبودیافته دارای نشانههای افسردگی - مردانی زاده اسماعیل; نصری مریم; شهابی زاده فاطمه; انصاری شهیدی مجتبی (فصلنامه روانشناسی تجربی و شناختی)
هدف: هدف این پژوهش بررسی اثربخشی معنادرمانی بر شاخص‌های شناختی، هیجانی و معنوی در معتادان بهبود یافته دارای نشانه‌های افسردگی بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه به شیوه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری ۳ ماهه انجام شد. نمونه شامل ۴۵ مرد معتاد بهبود یافته (سنین ۲۵ تا ۵۰ سال) بود که به‌صورت در دسترس از میان مراجعان به مراکز ترک اعتیاد در شهرکرد انتخاب شدند و به‌طور تصادفی در سه گروه ۱۵ نفره (معنادرمانی، درمان مبتنی بر کارآمدی هیجانی، کنترل) جای گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های افسردگی بک (1988)، تنظیم شناختی هیجان (Garnefski & Kraaij, 2006)، سلامت معنوی پولوتزین و الیسون (1982) و تنظیم هیجان بود. پایایی ابزارها با آلفای کرونباخ بین 0.80 تا 0.88 تأیید شد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های کولموگروف–اسمیرنوف، تحلیل کواریانس تک‌متغیره و چندمتغیره (MANCOVA/ANCOVA) در نرم‌افزار SPSS24 تحلیل شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که بین سه گروه در شاخص‌های شناختی، هیجانی و معنوی در مراحل پس‌آزمون و پیگیری تفاوت معناداری وجود دارد. در همه مؤلفه‌ها، گروه معنادرمانی نسبت به گروه کنترل و گروه دوم بهبود معنادار‌تری را نشان داد. اندازه اثر در آزمون‌های MANCOVA در تمام ابعاد بالا و در دامنه 0.30 تا 0.74 بود. نتایج نشان داد معنادرمانی منجر به کاهش معنادار در افسردگی، افزایش در تنظیم شناختی و هیجانی، و ارتقاء سلامت معنوی شد. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که معنادرمانی به عنوان رویکردی مؤثر می‌تواند شاخص‌های شناختی، هیجانی و معنوی را در افراد بهبود یافته از اعتیاد با نشانه‌های افسردگی بهبود بخشد و به‌عنوان گزینه‌ای قابل استفاده در برنامه‌های درمانی مراکز ترک اعتیاد توصیه می‌شود.