مقایسه اثربخشی آموزش کنترل وابستگی به بازی‌های رایانه‌ای و طرحواره درمانی بر خودکنترلی در نوجوانان وابسته به بازی‌های رایانه‌ای - رحیمی شهنی مهدیس; احتشام‌زاده پروین; مرعشیان فاطمه سادات; بختیارپور سعید (فصلنامه روانشناسی تجربی و شناختی)
هدف: امروزه، گسترش بازی‌های رایانه‌ای و وابستگی به آنها یکی از دغدغه‌های اصلی والدین و متخصصان حوزه‌های آموزش و بهداشت است. بنابراین، هدف این مطالعه مقایسه اثربخشی آموزش کنترل وابستگی به بازی‌های رایانه‌ای و طرحواره درمانی بر خودکنترلی در نوجوانان وابسته به بازی‌های رایانه‌ای بود. مواد و روش: این مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه با گروه گواه بود. جامعه مطالعه نوجوانان دختر وابسته به بازی‌های رایانه‌ای مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره آموزش‌وپرورش شهر مشهد در سال تحصیلی 1404-1403 بودند. حجم نمونه 45 نفر (سه گروه 15 نفره) در نظر گرفته شد که این افراد پس از بررسی ملاک‌های ورود به مطالعه با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه بازی رایانه‌ای (وانگ و چانگ، 2002) و پرسشنامه خودکنترلی (تانجی و همکاران، 2004) جمع‌آوری شدند. گروه آزمایش اول 10 جلسه 45 دقیقه‌ای تحت آموزش کنترل وابستگی به بازی‌های رایانه‌ای و گروه آزمایش دوم 10 جلسه 45 دقیقه‌ای تحت طرحواره درمانی قرار گرفت (دو جلسه در هفته) و در این مدت گروه گواه هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با روش‌های خی‌دو، تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS-26 در سطح معناداری 05/0 تحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد هر دو روش آموزش کنترل وابستگی به بازی‌های رایانه‌ای و طرحواره درمانی باعث افزایش خودکنترلی در نوجوانان وابسته به بازی‌های رایانه‌ای شدند و نتایج در مرحله پیگیری حفظ شد (001/0P<). علاوه بر آن، تفاوت بین روش‌های آموزش کنترل وابستگی به بازی‌های رایانه‌ای و طرحواره درمانی در افزایش خودکنترلی در نوجوانان وابسته به بازی‌های رایانه‌ای معنادار نبود (05/0P>). نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج این مطالعه، درمانگران و متخصصان سلامت می‌توانند از هر دو روش آموزش کنترل وابستگی به بازی‌های رایانه‌ای و طرحواره درمانی در کنار سایر روش‌های درمانی برای بهبود ویژگی‌هایی مانند خودکنترلی استفاده کنند.