بررسی اثربخشی درمان تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای، درمان تحریک الکتریکی جمجمه‌ای و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خستگی مزمن زنان مبتلا به فایبرومایالژیا - هاشمی کنتی سید حسن; بادله شموشکی محمد تقی; اسدی جوانشیر; میرانی ارسطو (فصلنامه روانشناسی تجربی و شناختی)
هدف: هدف این مطالعه بررسی اثربخشی درمان تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای، درمان تحریک الکتریکی جمجمه‌ای و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خستگی مزمن زنان مبتلا به فایبرومایالژیا بود. مواد و روش: در این مطالعه نیمه آزمایشی، جامعه‌ی آماری شامل کلیه‌ی زنان مبتلا به فایبرومیالژیا مراجعه‌کننده به بیمارستان مهر شهرستان بهشهر بودند که در شش‌ماهه‌ی اول سال ۱۴۰۳ به این بیمارستان مراجعه کرده‌اند که تعداد 48 نفر بیمار در چهار گروه مداخله درمان تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای (12 نفر)، گروه مداخله درمان تحریک الکتریکی جمجمه‌ای (12 نفر)، گروه مداخله درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (12 نفر) و گروه کنترل (12 نفر) قرار گرفتند. جهت گردآوری داده‌ها از پرسشنامه خستگی مزمن چالدر و همكاران (1993) استفاده شد و پروتکل درمان تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای و جمجمه‌ای در 12 جلسه 20 دقیقه‌ای و مداخله درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در 10 جلسه 90 دقیقه‌ای اجرا گردید. جهت تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کوواریانس و آزمون بنفرونی با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-22 استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد هر سه مداخله تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای، تحریک الکتریکی جمجمه‌ای و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در کاهش خستگی زنان مبتلا به فیبرومایالژیا نسبت به گروه کنترل مؤثر بوده و تفاوت معناداری بین اثربخشی این مداخلات مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که استفاده از هر یک از این مداخلات می‌تواند به‌عنوان رویکردی مؤثر در کاهش خستگی مزمن بیماران مبتلا به فیبرومایالژیا به کار رود و انتخاب آن‌ها می‌تواند بر اساس شرایط فردی، امکانات موجود و ترجیحات بیمار انجام گیرد. همچنین یافته‌ها بر اهمیت بهره‌گیری از مداخلات غیرتهاجمی و روان‌شناختی در مدیریت علائم خستگی این بیماران تأکید دارد و می‌تواند مبنایی برای طراحی پروتکل‌های درمانی تلفیقی در آینده با هدف ارتقای کیفیت زندگی این بیماران باشد.