هم‌سنجی اثربخشی آموزش دو نیمکره مغز و درمان نوروفیدبک بر خلاقیت دانش‌آموزان دارای افت تحصیلی - توکلی, فرحناز; پیرانی, ذبیح; زنگنه, فیروزه (فصلنامه روانشناسی تجربی و شناختی)
هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی آموزش دو نیمکره مغز و درمان نوروفیدبک بر میزان خلاقیت دانش‌آموزان پایه دوم ابتدایی دارای افت تحصیلی بود.مواد و روش: این پژوهش کاربردی با طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با مرحله پیگیری و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پایه دوم ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی 2022–2023 بود. پس از نمونه‌گیری هدفمند و انتخاب شش دبستان، 45 دانش‌آموز دارای افت تحصیلی که نمره برش آزمون خلاقیت تورنس را کسب کرده بودند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه آموزش نیمکره‌های مغز، نوروفیدبک و گروه گواه (هر گروه 15 نفر) گمارش شدند. گروه آزمایش اول آموزش دو نیمکره مغز را در قالب جلسات تمرینی ساختاریافته دریافت کرد و گروه آزمایش دوم تحت درمان نوروفیدبک مبتنی بر ثبت امواج مغزی قرار گرفت؛ گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزار گردآوری داده‌ها آزمون خلاقیت تورنس فرم ب تصویری بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر و آزمون تعقیبی LSD در نرم‌افزار SPSS-26 تحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد اثر گروه بر خلاقیت معنادار است (p<0.05). در مرحله پس‌آزمون و پیگیری، تفاوت معناداری بین گروه آموزش نیمکره‌ای با نوروفیدبک و نیز بین گروه آموزش نیمکره‌ای و گروه گواه مشاهده شد، در حالی که تفاوت معناداری بین گروه نوروفیدبک و گروه گواه وجود نداشت. بنابراین، آموزش نیمکره‌های مغز موجب افزایش پایدار خلاقیت دانش‌آموزان شد، اما نوروفیدبک به‌تنهایی اثر معناداری نسبت به گروه کنترل نشان نداد.نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد آموزش دو نیمکره مغز می‌تواند به‌عنوان یک مداخله آموزشی–عصب‌شناختی مؤثر در ارتقای خلاقیت دانش‌آموزان دارای افت تحصیلی مورد استفاده قرار گیرد و نسبت به نوروفیدبک اثربخشی بیشتری نشان داد.