مقایسه اثربخشی گروه‌درمانی مبتنی بر شفقت با معنادرمانی گروهی بر استقامت ذهنی سالمندان - حق شناس, مرتضی; مهدیان, حسین; نبوی, سید حمید (فصلنامه روانشناسی تجربی و شناختی)
هدف: هدف این پژوهش بررسی و مقایسه اثربخشی گروه‌درمانی مبتنی بر شفقت و معنادرمانی گروهی بر استقامت ذهنی سالمندان مرد بالای 65 سال تحت پوشش مراکز روزانه سازمان بهزیستی شهر بجنورد بود.مواد و روش: این پژوهش از نوع کاربردی و با طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل 160 سالمند مرد بالای 65 سال بود که از میان آنان 45 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه 15 نفری شامل گروه‌درمانی مبتنی بر شفقت، معنادرمانی گروهی و گروه کنترل جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه استقامت ذهنی 48 سؤالی (MTQ-48) بود. مداخله شفقت‌درمانی در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای و معنادرمانی در 10 جلسه گروهی اجرا شد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های تحلیل کوواریانس، کای‌اسکوئر، تحلیل واریانس و آزمون‌های بررسی پیش‌فرض‌ها در نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، تفاوت معناداری میان گروه درمانی مبتنی بر شفقت، گروه معنادرمانی و گروه کنترل از نظر استقامت ذهنی وجود نداشت (P=0.293). همچنین مقایسه اختصاصی گروه شفقت‌درمانی با گروه کنترل نشان داد تفاوت معناداری در استقامت ذهنی مشاهده نشد (P=0.639). نتایج مربوط به معنادرمانی گروهی نیز حاکی از عدم تفاوت معنادار بین گروه معنادرمانی و گروه کنترل بود (P=0.400). علاوه بر این، تمامی پیش‌فرض‌های آماری شامل نرمال بودن توزیع داده‌ها و همگنی واریانس‌ها تأیید شد.نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد که اگرچه میانگین نمرات استقامت ذهنی در برخی گروه‌ها پس از مداخله تغییراتی را نشان داد، اما این تغییرات از نظر آماری معنادار نبودند. بنابراین، در شرایط اجرای این پژوهش، گروه‌درمانی مبتنی بر شفقت و معنادرمانی گروهی نتوانستند به‌طور معناداری استقامت ذهنی سالمندان را در مقایسه با گروه کنترل افزایش دهند و تفاوت معناداری نیز میان اثربخشی این دو رویکرد درمانی مشاهده نشد.