نشریه روانشناسی تجربی و شناختی 3092-6483 2 تابستان 1404 2025 04 03 The Effect of Critical Thinking Training Based on Acceptance of Thoughts on Self-Efficacy Beliefs and Knowledge System of Adolescents تأثیر آموزش تفکر انتقادی مبتنی بر پذیرش افکار بر باورهای خودکارآمدی و نظام دانایی  نوجوانان 180 192 10.61838/qecp.173 FA سید وحید نوربخش گروه روانشناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. سوسن علیزاده فرد گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران عبدالوحید داودی گروه روانشناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران Journal Article 2025 01 23 <p>Objective: The present study aimed to investigate the effectiveness of critical thinking training based on acceptance of thoughts on adolescents' self-efficacy beliefs and knowledge system.<br />Methods and Materials: This quasi-experimental study employed a pre-test–post-test control group design. The statistical population consisted of high school students in Tehran during the 2023–2024 academic year. A total of 30 students meeting the inclusion criteria were purposefully selected and randomly assigned to experimental and control groups. The experimental group received critical thinking training over nine 90-minute sessions based on Paul and Elder’s protocol, while the control group received no intervention beyond standard education. Data were collected using the General Self-Efficacy Scale and the Knowledge Management Questionnaire. Analysis of covariance (ANCOVA) was used for data analysis.<br />Findings: ANCOVA results indicated a statistically significant difference between the experimental and control groups in post-test scores for both self-efficacy and knowledge system variables (p&lt;0.001). Participants in the experimental group showed significant improvements in self-efficacy beliefs and knowledge system scores compared to the control group. Furthermore, decreased standard deviation in the experimental group indicated greater score homogeneity after intervention.<br />Conclusion: Critical thinking training based on acceptance of thoughts can serve as an effective strategy for improving self-efficacy and enhancing the knowledge system in adolescents, contributing meaningfully to cognitive development and informed decision-making.</p> <p>هدف: هدف از این پژوهش، بررسی اثربخشی آموزش تفکر انتقادی مبتنی بر پذیرش افکار بر باورهای خودکارآمدی و نظام دانایی نوجوانان بود.<br />مواد و روش: پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 1403–1402 بود. 30 دانش‌آموز با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به طور تصادفی به دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. گروه آزمایش در 9 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت آموزش تفکر انتقادی بر اساس پروتکل پاول و الدر قرار گرفتند، در حالی که گروه گواه آموزش معمول خود را دریافت کرد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه خودکارآمدی عمومی و پرسشنامه نظام دانایی بود. برای تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده شد.<br />یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که بین دو گروه در نمرات پس‌آزمون متغیرهای خودکارآمدی و نظام دانایی تفاوت معناداری وجود داشت (p&lt;0.001). آموزش تفکر انتقادی به طور معناداری موجب افزایش باورهای خودکارآمدی و ارتقاء نظام دانایی در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه شد. همچنین، کاهش انحراف معیار در گروه آزمایش حاکی از همگنی بیشتر نمرات پس از مداخله بود.<br />نتیجه‌گیری: آموزش تفکر انتقادی مبتنی بر پذیرش افکار می‌تواند به عنوان راهکاری مؤثر در بهبود خودکارآمدی و نظام دانایی در نوجوانان به کار گرفته شود و نقش کلیدی در رشد شناختی و تصمیم‌گیری آگاهانه ایفا کند.</p> https://www.quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/173/123