نشریه روانشناسی تجربی و شناختی 3092-6483 2 تابستان 1404 2025 06 10 Comparison of the Effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy and Schema Therapy in Reducing Test Anxiety and Improving Academic Performance مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و طرحواره درمانی در کاهش اضطراب امتحان و بهبود عملکرد تحصیلی 66 79 10.61838/qecp.220 FA احد اسدی کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل ، ایران. جمال صادقی دانشیار، گروه روانشناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. رزیتا فراش زاده جلودار کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری ، ایران. ام البنین آرایی کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی، واحد آمل، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران. Journal Article 2025 03 03 <p><strong>Objective:</strong> The present study aimed to compare the effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy (CBT) and Schema Therapy in reducing test anxiety and improving academic performance in high school students.</p> <p><strong>Methods and Materials: </strong>This was a quasi-experimental study with a pretest-posttest control group design and a five-month follow-up. Forty-five high school students (15 in each group) from Tehran were selected via convenience sampling and randomly assigned to CBT, Schema Therapy, and control groups. Data were collected using the Spielberger Test Anxiety Inventory and end-of-term GPA as the academic performance indicator. Data were analyzed using repeated measures ANOVA and Bonferroni post-hoc tests in SPSS-27.</p> <p><strong>Findings: </strong>Results showed that both CBT and Schema Therapy significantly reduced test anxiety (p &lt; .001) and improved academic performance (p &lt; .001) compared to the control group. Additionally, Schema Therapy was more effective than CBT in reducing test anxiety (p = .045), while no significant difference was found between the two interventions regarding academic performance. The therapeutic effects remained stable at the five-month follow-up.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>Both CBT and Schema Therapy are effective in reducing test anxiety and enhancing academic performance. Schema Therapy appears to be superior in addressing deeper emotional roots of anxiety, while CBT is particularly helpful in enhancing academic outcomes. These findings have practical implications for school-based intervention programs aimed at promoting students’ psychological well-being and academic success.</p> <p><strong>هدف:</strong> هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و طرحواره‌درمانی در کاهش اضطراب امتحان و بهبود عملکرد تحصیلی در دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم بود.</p> <p><strong>مواد و روش: </strong>پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری پنج‌ماهه بود. 45 دانش‌آموز (15 نفر در هر گروه) از مدارس شهر تهران به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه درمان شناختی رفتاری (CBT)، طرحواره‌درمانی و کنترل گمارده شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل پرسشنامه اضطراب امتحان اسپیلبرگر و معدل پایان‌ترم به‌عنوان شاخص عملکرد تحصیلی بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS-27 انجام شد.</p> <p><strong>یافته‌ها</strong><strong>:</strong><strong> </strong>نتایج نشان داد هر دو مداخله CBT و طرحواره‌درمانی در مقایسه با گروه کنترل به‌طور معناداری موجب کاهش اضطراب امتحان (p &lt; .001) و بهبود عملکرد تحصیلی (p &lt; .001) شدند. همچنین، اثربخشی طرحواره‌درمانی در کاهش اضطراب امتحان بیشتر از CBT بود (p = .045)، اما در بهبود عملکرد تحصیلی تفاوت معناداری میان دو گروه درمانی وجود نداشت. اثرات درمانی در مرحله پیگیری نیز حفظ شد.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری</strong><strong>:</strong><strong> </strong>هر دو رویکرد درمانی در کاهش اضطراب امتحان و ارتقاء عملکرد تحصیلی اثربخش هستند. طرحواره‌درمانی در کاهش اضطراب امتحان مؤثرتر است و CBT در بهبود عملکرد تحصیلی نقش مهمی ایفا می‌کند. این یافته‌ها می‌توانند در طراحی برنامه‌های مداخله‌ای مدارس برای ارتقاء سلامت روان و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان مورد استفاده قرار گیرند.</p> https://www.quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/220/133