نشریه روانشناسی تجربی و شناختی 3092-6483 2 پاییز 1404 2025 07 17 The Effectiveness of Psychodrama on Improving Cognitive Flexibility, Communication Beliefs, and Rumination in Individuals with Marital Dissatisfaction اثربخشی روان‌نمایشگری بر بهبود انعطاف‌پذیری شناختی، باورهای ارتباطی و نشخوار فکری افراد دارای نارضایتی زناشویی 1 17 10.61838/qecp.236 FA علی یاهوئی دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران. معصومه اسلامی استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران. محمود آزادی استادیار، گروه مشاوره، مؤسسه آموزش عالی حکمت رضوی، مشهد، ایران. Journal Article 2025 04 23 <p>Objective: This study aimed to examine the effectiveness of psychodrama in enhancing cognitive flexibility, communication beliefs, and reducing rumination among individuals with marital dissatisfaction. Methods and Materials: This quasi-experimental study employed a pretest-posttest design with a control group. The statistical population included individuals with marital dissatisfaction in Bojnourd in 2024 who were referred to welfare counseling centers. A total of 40 participants were selected through available sampling and randomly assigned to experimental and control groups (20 each). The experimental group underwent 10 sessions (90 minutes each, twice a week) of group psychodrama based on Navabinejad's protocol (2013), while the control group received no intervention. Measurement tools included the Cognitive Flexibility Questionnaire (Dennis &amp; Vander Wal, 2010), the Communication Beliefs Inventory (Eidelson &amp; Epstein, 1981), and the Rumination Questionnaire (Nolen-Hoeksema, 1991). Data were analyzed using repeated-measures ANCOVA with SPSS23. Findings: The results demonstrated a statistically significant improvement in cognitive flexibility among participants in the experimental group compared to the control group (F = 35.20, p &lt; 0.001, η² = 0.59). Psychodrama also had a significant positive effect on communication beliefs (F = 56.16, p = 0.027, η² = 0.29), indicating a marked enhancement in participants' relational cognition. Additionally, rumination levels significantly decreased in the experimental group (F = 33.85, p &lt; 0.001, η² = 0.64). These results suggest that psychodrama not only facilitates cognitive restructuring and communication reappraisal but also helps in cognitive-emotional disengagement from negative repetitive thoughts. Conclusion: Psychodrama proved to be an effective intervention in improving cognitive flexibility, enhancing constructive communication beliefs, and reducing rumination in individuals experiencing marital dissatisfaction. Its experiential and interactive nature allows individuals to reframe interpersonal conflicts and internal distress, making it a viable therapeutic option in couple-oriented interventions.</p> <p> </p> <p>هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی طرحواره‌درمانی گروهی و برنامه کاهش استرس مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی بر نشانگان روانشناختی، باورهای ارتباطی و تاب‌آوری در افراد متقاضی طلاق است. مواد و روش: این پژوهش به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل و پیگیری سه‌ماهه اجرا شد. ۶۰ نفر از متقاضیان طلاق به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌طور تصادفی در سه گروه (دو آزمایش و یک کنترل) جایگزین شدند. مداخلات شامل ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای طرحواره‌درمانی گروهی و برنامه کاهش استرس مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی بود. ابزارها شامل مقیاس‌های افسردگی، اضطراب، استرس، باورهای ارتباطی، و تاب‌آوری بودند. داده‌ها با تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد هر دو مداخله تأثیر معناداری بر کاهش نشانگان روانشناختی و باورهای ارتباطی ناکارآمد و افزایش تاب‌آوری داشتند. برنامه کاهش استرس مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی در کاهش نشانگان روانشناختی مؤثرتر از طرحواره‌درمانی بود، در حالی‌که طرحواره‌درمانی در کاهش باورهای ارتباطی مؤثرتر بود. بین دو مداخله در افزایش تاب‌آوری تفاوت معناداری مشاهده نشد. اثرات مداخلات در پیگیری سه‌ماهه پایدار بود. نتیجه‌گیری: هر دو مداخله می‌توانند به‌عنوان روش‌های مؤثر برای بهبود سلامت روان و روابط زوجین در معرض طلاق مورد استفاده قرار گیرند.</p> <p> </p> https://www.quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/236/156