نشریه روانشناسی تجربی و شناختی 3092-6483 3 بهار 1405 1405 03 01 Modeling Altruism Based on Moral Intelligence, Spiritual Intelligence, and Social Development with the Mediation of Guilt in Students مدل‌یابی نوع‌دوستی بر اساس هوش اخلاقی، هوش معنوی و رشد اجتماعی با میانجی‌گری احساس گناه در دانشجویان 1 17 10.61838/qecp.237 FA الهه رضایی فرد دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران جوانشیر اسدی استادیار، گروه روانشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران ارسطو میرانی استادیار، گروه روانشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران بهرام بختیاری سعید استادیار، گروه روانشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران Journal Article 1404/03/24 <p><strong>Objective:</strong> This study aimed to model altruism based on moral intelligence, spiritual intelligence, and social development, with the mediating role of guilt among university students.</p> <p><strong>Methods and Materials: </strong>This correlational study employed structural equation modeling (SEM) and was conducted on a sample of 480 students from Islamic Azad University during the 2022–2023 academic year. Data collection instruments included the Moral Intelligence Questionnaire (Lennick &amp; Kiel, 2005), Spiritual Intelligence Questionnaire (Abdollahzadeh, 2008), Social Development Scale (Weiland, 1953), Altruism Scale (Carlo et al., 2003), and Guilt Scale (Gockel &amp; Jones, 1988). Data analysis involved confirmatory factor analysis (CFA), Kolmogorov–Smirnov test, Pearson correlation coefficient, and path analysis using AMOS software.</p> <p><strong>Findings: </strong>Findings revealed significant negative correlations between moral intelligence, spiritual intelligence, and social development with guilt. Moreover, each of these predictors had a significant positive association with altruism. Guilt also had a significant positive relationship with altruism and served as a mediator in the proposed model. The revised model demonstrated a good fit (RMSEA=0.077; CFI=0.921; χ²/df=2.56).</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The results suggest that enhancing moral intelligence, spiritual intelligence, and social development contributes positively to altruistic behavior in students, and that guilt plays a meaningful mediating psychological role in this relationship.</p> <p><strong>هدف:</strong> هدف پژوهش حاضر مدل‌یابی نوع‌دوستی بر اساس هوش اخلاقی، هوش معنوی و رشد اجتماعی با میانجی‌گری احساس گناه در دانشجویان است.</p> <p><strong>مواد و روش: </strong>این مطالعه از نوع همبستگی و مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری است که روی 480 دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی در سال تحصیلی 1402-1401 انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسش‌نامه‌های هوش اخلاقی (لِنیک و کیل، 2005)، هوش معنوی (عبدالله‌زاده، 1387)، رشد اجتماعی (وایلند، 1953)، نوع‌دوستی (کارلو و همکاران، 2003) و احساس گناه (گوکلر و جونز، 1988) بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی، آزمون کولموگروف–اسمیرنوف، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر با استفاده از نرم‌افزار AMOS انجام شد.</p> <p><strong>یافته‌ها</strong><strong>:</strong><strong> </strong>نتایج نشان داد که بین هوش اخلاقی، هوش معنوی و رشد اجتماعی با احساس گناه رابطه منفی معنادار وجود دارد. همچنین بین این سه متغیر با نوع‌دوستی رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد. علاوه بر آن، احساس گناه نیز با نوع‌دوستی رابطه مثبت دارد و به‌عنوان میانجی در روابط بین متغیرهای پیش‌بین و نوع‌دوستی عمل می‌کند. مدل اصلاح‌شده از برازش مطلوبی برخوردار بود (RMSEA=0.077؛ CFI=0.921؛ χ²/df=2.56).</p> <p><strong>نتیجه‌گیری</strong><strong>:</strong><strong> </strong>نتایج پژوهش نشان داد که ارتقای هوش اخلاقی، هوش معنوی و رشد اجتماعی می‌تواند نقش مهمی در افزایش رفتارهای نوع‌دوستانه ایفا کند و احساس گناه به‌عنوان یک سازوکار روان‌شناختی واسطه‌گر، در این فرآیند اهمیت دارد.</p> https://www.quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/237/205