نشریه روانشناسی تجربی و شناختی 3092-6483 2 زمستان 1404 1404 10 28 The Effectiveness of Emotion-Focused Therapy and Mindfulness-Based Cognitive Therapy on Improving Emotional Eating and Body Image in Overweight Women with Body Dysmorphic Symptoms اثربخشی درمان هیجان‌مدار و شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر بهبود غذا خوردن هیجانی و تصویر بدنی زنان دارای اضافه وزن همراه با نشانه‌های بدشکلی بدن 1 16 10.61838/qecp.280 FA رویا نعمتی وناشی دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. مهدیه رحمانیان دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. عزت الله کردمیرزا نیکوزاده دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. امین رفیعی پور دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. حسن عبدالله‌زاده دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 1404/01/16 <p><strong>Objective:</strong> The aim of this study was to compare the effectiveness of emotion-focused therapy and mindfulness-based cognitive therapy in improving emotional eating and body image among overweight women with symptoms of body dysmorphic disorder.</p> <p><strong>Methods and Materials: </strong>This quasi-experimental study employed a pretest–posttest–follow-up design with a control group. Forty-five overweight women with body dysmorphic symptoms were purposively selected and randomly assigned to two experimental groups and one control group (15 participants each). Data collection tools included the BMI Index, Body Dysmorphic Disorder Questionnaire, Dutch Emotional Eating Questionnaire, and Multidimensional Body-Self Relations Questionnaire. The interventions—emotion-focused therapy and mindfulness-based cognitive therapy—were conducted in 8 group sessions. Data were analyzed using repeated-measures ANCOVA.</p> <p><strong>Findings: </strong>Both intervention methods significantly improved emotional eating behaviors and body image compared to the control group (p&lt;0.01). Emotion-focused therapy was more effective for reducing emotional eating, whereas mindfulness-based cognitive therapy had a stronger impact on improving body image. These improvements remained stable in the follow-up stage.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The results suggest that both emotion-focused therapy and mindfulness-based cognitive therapy are effective in addressing psychological correlates of obesity and body dysmorphic symptoms. Clinicians may consider tailoring interventions based on the dominant symptom domain (emotional dysregulation vs. body dissatisfaction).</p> <p><strong>هدف:</strong> هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی درمان هیجان‌مدار و شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر بهبود غذا خوردن هیجانی و تصویر بدنی زنان دارای اضافه وزن همراه با نشانه‌های بدشکلی بدن بود.</p> <p><strong>مواد و روش: </strong>این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری با گروه کنترل بود. ۴۵ زن دارای اضافه وزن و نشانه‌های اختلال بدشکلی بدن به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (۱۵ نفر در هر گروه) جای گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های BMI، اختلال بدشکلی بدن، خوردن هیجانی داچ و روابط چندبعدی بدن-خود بودند. گروه‌های آزمایش تحت درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان هیجان‌مدار در هشت جلسه گروهی قرار گرفتند. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس با اندازه‌گیری مکرر انجام شد.</p> <p><strong>یافته‌ها</strong><strong>:</strong><strong> </strong>هر دو نوع مداخله، به‌طور معناداری سبب بهبود رفتار خوردن هیجانی و تصویر بدنی نسبت به گروه کنترل شدند (p&lt;0.01). در رفتار غذا خوردن هیجانی، درمان هیجان‌مدار اثربخشی بیشتری داشت، در حالی‌که در تصویر بدنی، شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی اثربخش‌تر بود. نتایج در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی ماند.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری</strong><strong>:</strong><strong> </strong>یافته‌ها مؤید آن است که استفاده از درمان هیجان‌مدار و شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌تواند مداخله‌ای مؤثر برای بهبود مشکلات روان‌شناختی ناشی از چاقی و بدشکلی بدن باشد. استفاده از رویکرد متناسب با نوع اختلال روانی-بدنی پیشنهاد می‌شود.</p> https://www.quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/280/172