نشریه روانشناسی تجربی و شناختی 3092-6483 در دست انتشار 1406 04 01 The Effect of Concept Mapping Instruction on Creativity, Self-Regulated Learning, and Self-Actualization among Elementary School Students in Mashhad بررسی روش تدریس نقشه مفهومی بر خلاقیت، یادگیری خودگردان و خودشکوفایی دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی مشهد 1 15 FA محمد امین عرب بایگی گروه روانشناسی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران. حسین ماهور گروه روانشناسی، مؤسسه آموزش عالی بیهق، سبزوار، ایران. تورج فلاح مهنه گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران. Journal Article 1404/11/01 <p><strong>Objective: </strong>This study aimed to investigate the effectiveness of concept mapping instruction on creativity, self-regulated learning, and self-actualization among upper elementary school students in Mashhad.</p> <p><strong>Methods and Materials: </strong>This research employed a quasi-experimental pretest–posttest design with a control group. The statistical population consisted of upper elementary school students in Mashhad. Forty students were selected through purposive sampling and randomly assigned to an experimental group (n = 20) and a control group (n = 20). The experimental group received concept mapping instruction during fifteen 45-minute sessions, whereas the control group was taught using traditional methods. Data were collected using the Pintrich and De Groot Self-Regulated Learning Questionnaire, the Torrance Creativity Test, and the Schen and Moran Self-Actualization Questionnaire. Data analysis was performed using analysis of covariance (ANCOVA) in SPSS version 23.</p> <p><strong>Findings: </strong>ANCOVA results demonstrated significant differences between the experimental and control groups in all dimensions of creativity, including elaboration, fluency, flexibility, and originality (p &lt; .001). Significant improvements were also observed in self-regulated learning dimensions, namely cognitive, metacognitive, and motivational components (p &lt; .001). Furthermore, concept mapping instruction significantly enhanced self-actualization and its dimensions, including academic emphasis, trust, and sense of identity. The large effect sizes and high statistical power confirmed the substantial effectiveness of the intervention.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The findings indicate that concept mapping instruction is an effective educational strategy for enhancing creativity, fostering self-regulated learning, and promoting self-actualization among elementary school students. Therefore, its integration into classroom teaching practices may contribute to students’ cognitive, motivational, and personal development.</p> <p><strong>هدف:</strong> این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی روش تدریس نقشه مفهومی بر خلاقیت، یادگیری خودگردان و خودشکوفایی دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی شهر مشهد انجام شد.</p> <p><strong>مواد و روش‌: </strong>پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی شهر مشهد بود که از میان آنان 40 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 20 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 15 جلسه 45 دقیقه‌ای با استفاده از روش تدریس نقشه مفهومی آموزش دید، در حالی که گروه کنترل آموزش سنتی دریافت کرد. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه یادگیری خودگردان پینتریچ و دی‌گروت، آزمون خلاقیت تورنس و پرسشنامه خودشکوفایی سچن و موران بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس در نرم‌افزار SPSS-23 تحلیل شدند.</p> <p><strong>یافته‌ها</strong><strong>:</strong><strong> </strong>نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که روش تدریس نقشه مفهومی تأثیر معناداری بر تمامی مؤلفه‌های خلاقیت شامل بسط، سیالی، انعطاف و ابتکار داشت (001/0&gt;P). همچنین بین دو گروه در مؤلفه‌های یادگیری خودگردان شامل ابعاد شناختی، فراشناختی و انگیزشی تفاوت معنادار مشاهده شد (001/0&gt;P). افزون بر این، روش تدریس نقشه مفهومی موجب بهبود معنادار خودشکوفایی و ابعاد آن شامل تأکید تحصیلی، اعتماد و احساس هویت گردید. اندازه اثرها و توان آماری بالا نشان‌دهنده اثربخشی مطلوب این روش آموزشی در ارتقای متغیرهای مورد مطالعه بود.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری</strong><strong>:</strong><strong> </strong>یافته‌های پژوهش نشان داد که استفاده از روش تدریس نقشه مفهومی می‌تواند به‌عنوان راهبردی مؤثر در بهبود خلاقیت، ارتقای یادگیری خودگردان و افزایش خودشکوفایی دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی مورد استفاده قرار گیرد و زمینه رشد شناختی، انگیزشی و شخصیتی آنان را فراهم سازد.</p> https://www.quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/454/268