نشریه روانشناسی تجربی و شناختی 3092-6483 در دست انتشار 1406 04 01 The Effectiveness of Solution-Focused Therapy on Loneliness and Self-Care Behaviors among Older Adults اثربخشی درمان راه‌حل‌محور بر احساس تنهایی و رفتارهای خودمراقبتی سالمندان 1 21 FA لیلا رحیمی گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران امیر پناه علی گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران علیرضا اقدمی باهر گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران معصومه آزموده گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Journal Article 1405/01/29 <p><strong>Objective: </strong>This study aimed to determine the effectiveness of solution-focused therapy in reducing loneliness and improving self-care behaviors among older beneficiaries of the Imam Khomeini Relief Committee in Tabriz.</p> <p><strong>Methods and Materials:</strong> This applied study employed a quasi-experimental pretest–posttest design with a control group. The statistical population consisted of all older beneficiaries covered by the Imam Khomeini Relief Committee in Tabriz during 2024–2025. Sixty eligible participants were selected through purposive sampling and randomly assigned to an experimental group and a control group, with 30 participants in each group. The experimental group received eight weekly two-hour group sessions of solution-focused therapy, whereas the control group received no intervention. Data were collected using the Social and Emotional Loneliness Scale for Adults developed by DiTommaso et al. and the Standardized Elderly Self-Care Questionnaire developed by Younesi Boroujeni et al. The data were analyzed using multivariate analysis of covariance in SPSS version 21.</p> <p><strong>Findings:</strong> After controlling for pretest scores, solution-focused therapy produced a significant multivariate effect on the dimensions of loneliness (F=17.23, p&lt;0.001, ηp²=0.590). Significant intervention effects were observed for social loneliness (F=44.37, p&lt;0.001, ηp²=0.539) and family loneliness (F=7.26, p=0.010, ηp²=0.161), whereas the effect on emotional loneliness was not statistically significant (F=3.91, p=0.055). A significant multivariate effect was also found for self-care behaviors (F=14.162, p&lt;0.001, ηp²=0.618). Solution-focused therapy significantly improved spiritual self-care (F=11.97, p=0.001), social self-care (F=25.15, p&lt;0.001), physical self-care (F=12.99, p=0.001), and self-care during illness (F=20.16, p&lt;0.001).</p> <p><strong>Conclusion:</strong> By emphasizing personal strengths, available resources, positive exceptions, and attainable goals, solution-focused therapy can reduce the social and family dimensions of loneliness and improve all dimensions of self-care among older adults. Its application as a brief and practical intervention in counseling, healthcare, and social support centers for older adults is therefore recommended.</p> <p><strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان راه‌حل‌محور بر احساس تنهایی و رفتارهای خودمراقبتی مددجویان سالمند تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) شهر تبریز انجام شد.</p> <p><strong>مواد و روش: </strong>این پژوهش کاربردی با روش نیمه‌آزمایشی و طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی مددجویان سالمند تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) شهر تبریز در سال ۱۴۰۳ بود که از میان آنان ۶۰ نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه، هر گروه ۳۰ نفر، جایگزین شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه هفتگی دوساعته، درمان راه‌حل‌محور را به‌صورت گروهی دریافت کرد، درحالی‌که گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه احساس تنهایی دی‌تاماسو و همکاران و پرسشنامه استاندارد خودمراقبتی سالمندان یونسی بروجنی و همکاران بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۱ تحلیل شدند.</p> <p><strong>یافته‌ها:</strong> پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، درمان راه‌حل‌محور بر مؤلفه‌های احساس تنهایی اثر چندمتغیره معناداری داشت (F=17.23، p&lt;0.001، ηp²=0.590). اثر مداخله بر تنهایی اجتماعی (F=44.37، p&lt;0.001، ηp²=0.539) و تنهایی خانوادگی (F=7.26، p=0.010، ηp²=0.161) معنادار بود، اما اثر آن بر تنهایی عاطفی معنادار نبود (F=3.91، p=0.055). همچنین، اثر چندمتغیره درمان بر رفتارهای خودمراقبتی معنادار بود (F=14.162، p&lt;0.001، ηp²=0.618). مداخله موجب بهبود معنادار خودمراقبتی معنوی (F=11.97، p=0.001)، اجتماعی (F=25.15، p&lt;0.001)، جسمی (F=12.99، p=0.001) و خودمراقبتی هنگام بیماری (F=20.16، p&lt;0.001) شد.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> درمان راه‌حل‌محور با تمرکز بر توانمندی‌ها، منابع فردی، استثناهای مثبت و اهداف قابل دستیابی، می‌تواند در کاهش ابعاد اجتماعی و خانوادگی احساس تنهایی و ارتقای تمامی ابعاد رفتارهای خودمراقبتی سالمندان مؤثر باشد؛ بنابراین، استفاده از این مداخله کوتاه‌مدت در مراکز مشاوره، بهداشتی و حمایتی سالمندان توصیه می‌شود.</p> https://www.quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/493/296