بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های مقابله‌ای بر بهزیستی هیجانی و میزان مشکلات درون‌سازی و برون‌سازی زنان مطلقه شهر زنجان

یلدا رستمی; علی نقی اقدسی; مهدی  آقاپور; علیرضا  اقدمی باهر

نویسندگان

یلدا رستمی دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد ارس، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز،ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-5172-5541
علی نقی اقدسی گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران https://orcid.org/0000-0002-4898-4147
مهدی آقاپور گروه روانشناسی،واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر،ایران نویسنده
علیرضا اقدمی باهر گروه روانشناسی،واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0008-9301-9371

کلمات کلیدی:

آموزش مهارت‌های مقابله‌ای, بهزیستی هیجانی, مشکلات درون‌سازی, مشکلات برون‌سازی, زنان مطلقه

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش مهارت‌های مقابله‌ای بر بهزیستی هیجانی و میزان مشکلات درون‌سازی و برون‌سازی زنان مطلقه شهر زنجان بود.

مواد و روش: این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زنان مطلقه 25 تا 45 ساله شهر زنجان بود که حداقل شش ماه از زمان طلاق آنان گذشته بود. تعداد 30 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس و هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه 15 نفره آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 10 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت آموزش مهارت‌های مقابله‌ای شامل حل مسئله، تنظیم هیجان، بازسازی شناختی، آرام‌سازی، مدیریت استرس و تقویت حمایت اجتماعی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه بهزیستی هیجانی کییز و ماگیارمو و پرسشنامه مشکلات درون‌سازی و برون‌سازی بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.

یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که آموزش مهارت‌های مقابله‌ای تأثیر معناداری بر متغیرهای مورد مطالعه داشته است. تفاوت بین گروه آزمایش و کنترل در مرحله پس‌آزمون و پیگیری معنادار بود (P<0.001). نتایج آزمون ویلکز لامبدا نشان داد که اثر مداخله بر متغیرهای وابسته معنادار است (F=57.098, P<0.001, η²=0.815). همچنین آزمون‌های تعقیبی بونفرونی نشان دادند که میانگین نمرات بهزیستی هیجانی در گروه آزمایش در مراحل پس‌آزمون و پیگیری به‌طور معناداری بیشتر از گروه کنترل بوده و همزمان مشکلات درون‌سازی و برون‌سازی به‌طور معناداری کاهش یافته است.

نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد که آموزش مهارت‌های مقابله‌ای مداخله‌ای مؤثر برای ارتقای بهزیستی هیجانی و کاهش مشکلات درون‌سازی و برون‌سازی در زنان مطلقه است. این آموزش‌ها از طریق بهبود تنظیم هیجانی، افزایش توانایی حل مسئله و تقویت راهبردهای مقابله‌ای سازگارانه، موجب سازگاری بهتر با شرایط پس از طلاق می‌شوند. بنابراین، استفاده از این برنامه‌ها در مراکز مشاوره، بهزیستی و خدمات روان‌شناختی برای حمایت از زنان مطلقه توصیه می‌شود.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Amato, P. (2017). Consequences of Divorce for Children and Adults (M. Yazadegan, Trans.). In International Relations of the Parent-Teacher Association (3rd ed., pp. 21-34).

Barati, A. (2020). Effectiveness of Coping Skills Training on Psychological Well-Being, Mental Health, and Resilience of Adolescents with Cleft Lip and Palate Payame Noor University of Isfahan Province].

Fallah Chai, S. R., & Fallahi, M. (2016). Comparison of Mental Health, Psychological Well-Being, and Self-Esteem among Women and Girls in Shiraz. Women and Family, 143-166.

Folkman, S., & Moskowitz, J. T. (2004). Coping: Pitfalls and Promise. Annual review of psychology, 55(6), 745-774.

Kordtamini, B. (2016). The Role of Remarriage in the Mental Health of Spouses and Children of Martyrs in Tehran and Sistan and Baluchestan University of Tehran, Faculty of Education and Psychology].

Liu, Y., Zhang, J., Hennessy, D., Zhao, S., & Ji, H. (2019). Psychological Strains, Depressive Symptoms, and Suicidal Ideation among Medical and Non-Medical Staff in Urban China. Journal of affective disorders, 22-27.

Mahali, J., & Murmu, K. (2026). Mental Health Challenges among Students: A Study of Well-Being, Academic Pressure and Coping Strategies. 4(4).

Mamnoon, S., & Allahdad, R. (2021). Determining the Role of Coping Skills in Predicting Psychological Well-Being during the Coronavirus Period among Women and Men in Tehran. Proceedings of the Conference on Corona, Students, and Mental, Social, and Spiritual Health, Tehran.

Maresca, G., Corallo, F., Catanese, G., Formica, C., & Lo Buono, V. (2022). Coping Strategies of Healthcare Professionals with Burnout Syndrome: A Systematic Review. Medicina, 58(2), 327.

Milanifar, B. (2019). Mental Health. Qoqnoos.

Moreno-Manso, J. M., García-Baamonde, M. E., Guerrero-Barona, E., Godoy-Merino, M. J., Guerrero-Molina, M., & Barbosa-Torres, C. (2023). Externalizing and Internalizing Symptoms and Coping Strategies in Young Victims of Abuse. Current Psychology, 42(7), 5580-5589.

Sadidi, M., & Yamini, M. (2018). Predicting Psychological Well-Being Based on Coping Strategies and Alexithymia. Psychological studies, 14(2), 125-142.

Sariati, F., & Aleyasin, S. A. (2023). Comparison of Divorce Adjustment, Coping with Stress and Loneliness Feeling in Independent and Family-Dependent Divorced Women. Journal of Health Promotion Management, 12(4), 57-69.

Soleimani, B., Dastbaz, A., & Kazemi, S. (2024). The Effect of Coping Skills Training on Early Maladaptive Schemas, Health-Promoting Lifestyle, and Subjective Well-Being in Individuals with Borderline Personality Disorder. Scientific Quarterly of Psychological Studies, 20(3).

Vucenovic, D., Sipek, G., & Jelic, K. (2023). The Role of Emotional Skills (Competence) and Coping Strategies in Adolescent Depression. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 13(3), 540-552.

Wahyuni, S., Pranata, S., & Pohan, V. Y. (2024). Stressors and Coping Mechanisms of Divorced Women. Scripta Medica, 55(1), 1-12.

Yavari, M. M. (2024). The Effect of Coping Effectiveness Training on Mental Toughness, Psychological Well-Being, and Athletic Performance under Pressure in Skilled Adolescent Gymnasts Shahid Beheshti University].