تدوین بسته آموزشی «من شایسته» و مقایسه اثربخشی آن با آموزش حرمت خود بر ذهنیت رشد و پشتکار کودکان
کلمات کلیدی:
آموزش من شایسته, آموزش حرمت خود, ذهنیت رشد, پشتکارچکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف تدوین و اعتباریابی بسته آموزشی «من شایسته» و مقایسه اثربخشی آن با آموزش حرمت خود بر ذهنیت رشد و پشتکار دانشآموزان ۱۰ تا ۱۲ ساله انجام شد.
مواد و روش: پژوهش حاضر از نوع ترکیبی اکتشافی بود. در بخش کیفی، بسته آموزشی «من شایسته» با استفاده از تحلیل محتوای قیاسی مبتنی بر ۳۵ منبع علمی و نظر ۸ متخصص روانشناسی کودک و تربیتی تدوین و روایی محتوایی آن با استفاده از نسبت روایی محتوایی و شاخص روایی محتوایی بررسی شد. در بخش کمی، از طرح نیمهآزمایشی پیشآزمون–پسآزمون–پیگیری دوماهه با گروه گواه استفاده شد. جامعه آماری شامل دانشآموزان دوره دوم ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود. تعداد ۶۰ دانشآموز انتخاب و بهصورت تصادفی در سه گروه ۲۰ نفری «من شایسته»، «حرمت خود» و گواه گمارده شدند. گروههای آزمایش طی هشت جلسه هفتگی آموزش دریافت کردند. دادهها با پرسشنامه کنجکاوی و اکتشاف و پرسشنامه پایداری و پشتکار کودکان جمعآوری و با تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر آمیخته و آزمون تعقیبی بونفرونی در SPSS-27 تحلیل شدند.
یافتهها: اثر گروه بر ذهنیت رشد معنادار بود (F=6.488, p=.003, η²=.185) و تعامل زمان×گروه نیز معنادار به دست آمد (F=25.227, p=.001, η²=.470). مقایسههای بونفرونی نشان داد گروه «من شایسته» در ذهنیت رشد بهطور معناداری با گروه حرمت خود (p=.020) و گروه گواه (p=.002) تفاوت داشت، اما تفاوت حرمت خود و گواه معنادار نبود (p=.292). همچنین اثر گروه بر پشتکار معنادار بود (F=4.312, p=.018, η²=.131) و تعامل زمان×گروه نیز معنادار بود (F=98.194, p=.001, η²=.775). هر دو مداخله در مقایسه با گروه گواه موجب بهبود معنادار پشتکار شدند (بهترتیب p=.035 و p=.049)، اما تفاوت دو مداخله با یکدیگر معنادار نبود.
نتیجهگیری: بسته آموزشی «من شایسته» میتواند مداخلهای مؤثر برای ارتقای ذهنیت رشد و پشتکار کودکان باشد و در بهبود ذهنیت رشد نسبت به آموزش حرمت خود برتری نشان میدهد؛ بااینحال، هر دو مداخله در ارتقای پشتکار مؤثر هستند.
دانلودها
مراجع
Allen, J. L., Bagnell, A. L., & Stewart, S. L. (2023). What Happens to Children’s Mental Health and Peer Relationships during Periods of Restricted and Unrestricted Social Interactions? Jaacap Open, 1(2), 128-140. https://doi.org/10.1016/j.jaacop.2023.02.003
Beyraghi, R., & Bahramipour, M. (2025). The Effectiveness of the Growth Mindset Strategy on Love to Learning, Effort and Persistence, Curiosity and Self-Esteem in 8–12-Year-Old Children. Journal of Studies in Learning & Instruction, 17(1), 211-230. https://doi.org/10.22099/JSLI.2025.8273
Bo-Mady, H. (2023). Self-Improvement Programs for Children. International Journal of Creativity and Innovation in Humanities and Education, 6(1), 67-76.
Burnette, J. L., Billingsley, J., Banks, G. C., Knouse, L. E., Hoyt, C. L., Pollack, J. M., & Simon, S. (2023). A Systematic Review and Meta-Analysis of Growth Mindset Interventions: For Whom, How, and Why Might Such Interventions Work? Psychological bulletin, 149(3-4), 174-205. https://doi.org/10.1037/bul0000368
Chen, Y., Wu, Z., Zhou, Y., & Luo, F. (2026). Exploring the Impact of Growth Mindset and Perseverance on College Students' Athletic Performance. Frontiers in psychology, 16, 1718594. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1718594
Choe, C., & Yu, S. (2025). Longitudinal Cross-Lagged Analysis Between Depressive Symptoms, Social Withdrawal, Self-Esteem, and School Adaptation in Multicultural Adolescents. Psychologica Belgica, 65(1), 38-53. https://doi.org/10.5334/pb.1310
Daneshpayeh, M., Naderi, D., Ghaemi, F., Shahsavari, F., & Dortaj, Z. (2026). Modeling Structural Equations of Academic Well-Being Based on Perseverance: The Mediating Role of Character Strengths among University Students. JRES, 20(72), 45-61. https://doi.org/10.22034/jiera.2026.572820.3445
Gazmuri, C. (2025). Can Growth Mindset Interventions Improve Academic Achievement? A Structured Review of the Existing Evidence. Review of Education, 13, e70066. https://doi.org/10.1002/rev3.70066
Heidarizad, M., & Janbozorgi, M. (2022). Investigating the Effectiveness of the Self-Esteem Educational Package in Elementary School Students. Journal of Islamic Education, 17(42), 95-111.
Hermundsson, F., & Sigmundsson, H. (2026). Exploring Gender Differences in the Relations between Passion, Perseverance, Growth Mindset, Compassion and Success: An Explorative Study. Acta Psychologica, 265, 106664. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2026.106664
Hofer, S. I., Heine, J. H., Besharati, S., Yip, J. C., Reinhold, F., & Brummelman, E. (2024). Self-Perceptions as Mechanisms of Achievement Inequality: Evidence across 70 Countries. NPJ Science of Learning, 9(1), 2. https://doi.org/10.1038/s41539-023-00211-9
Hubbi, D. A., & Aulia, L. A. (2025). The Influence of Growth Mindset on Perseverance among University Students: A Quantitative Study. Jurnal Psikologi Wijaya Putra, 6(2). https://doi.org/10.38156/psikowipa.v6i2.412
Karlen, Y., Hirt, C. N., Liska, A., & Stebner, F. (2021). Mindsets and Self-Concepts About Self-Regulated Learning: Their Relationships With Emotions, Strategy Knowledge, and Academic Achievement. Frontiers in psychology, 12, 661142. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.661142
Kashdan, T. B., Gallagher, M. W., Silvia, P. J., Winterstein, B. P., Breen, W. E., Terhar, D., & Steger, M. F. (2009). The Curiosity and Exploration Inventory-II: Development, Factor Structure, and Psychometrics. Journal of research in personality, 43(6), 987-998. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2009.04.011
Kāveh Fārsāni, Z., Zafarizādeh, A., Bahrāmi, F., Marzbān, A., Jelodāri, A., & Ghāsemi, Z. (2016). Psychometric Properties of Curiosity and Exploration Inventory: Exploratory and Confirmative Factor Analysis. Jei, 15(2), 151-164. https://noavaryedu.oerp.ir/article_79093.html
Keller, L., Preckel, F., & Brunner, M. (2021). Domain-Specific Self-Concept and Achievement: A Meta-Analysis of the Direct and Indirect Effects. Journal of Educational Psychology, 113(3), 585-604. https://doi.org/10.1037/edu0000533
Lai, H. R., Lu, C. M., Jwo, J. C., Lee, P. H., Chou, W. L., & Wen, W. Y. (2009). The Effects of a Self-Esteem Program Incorporated into Health and Physical Education Classes. Journal of Nursing Research, 17(4), 233-240. https://doi.org/10.1097/JNR.0b013e3181c003c9
Liu, X., Fan, H., Shang, X., Li, W., He, X., Cao, P., & Ding, X. (2024). Parental Involvement and Children’s Subjective Well-Being: Mediating Roles of the Sense of Security and Autonomous Motivation in Chinese Primary School Students. Behavioral Sciences, 14(7), 603.
Meng, Y., Sun, Y., Yang, L., & Othman Mydin, Y. (2025). Mechanisms from Growth Mindset to Psychological Well-Being of Chinese Primary School Students: The Serial Mediating Role of Perseverance and Academic Self-Efficacy. Behavioral Sciences, 15(5), 621. https://doi.org/10.3390/bs15050621
Park, K. M., & Park, H. (2015). Effects of Self-Esteem Improvement Program on Self-Esteem and Peer Attachment in Elementary School Children with Observed Problematic Behaviors. Asian Nursing Research, 9(1), 53-59. https://doi.org/10.1016/j.anr.2014.11.003
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2017). Self-Determination Theory: Basic Psychological Needs in Motivation, Development, and Wellness. Guilford Press. https://doi.org/10.1521/978.14625/28806
Usher, E. L., Li, C. R., Butz, A. R., & Rojas, J. P. (2019). Perseverant Effort in the Context of Academic Challenges: The Role of Self-Efficacy and Perceived Competence. Journal of Educational Psychology, 111(5), 877-902. https://doi.org/10.1037/edu0000324
Wigfield, A., & Eccles, J. S. (2020). Expectancy–Value Theory of Achievement Motivation: A Developmental Perspective. In Advances in Motivation Science (Vol. 7, pp. 1-52). Elsevier. https://doi.org/10.1016/bs.adms.2019.12.001
Wijaya, T. T., Li, X., & Cao, Y. (2025). Profiles of Growth Mindset and Perseverance among Rural Chinese Students and Their Associations with Math Anxiety, Motivation, and Self-Efficacy. Scientific reports, 15, 21513. https://doi.org/10.1038/s41598-025-07400-z
Xu, K. M., Leferink, J., & Wijnia, L. (2025). A Review of the Relationship between Student Growth Mindset and Self-Regulated Learning. Frontiers in Education, 10, 1539639. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1539639
Yeager, D. S., Carroll, J. M., & Buontempo, J. (2022). Teacher Mindsets Help Explain Where a Growth-Mindset Intervention Does and Doesn't Work. Psychological Science, 33(1), 18-32. https://doi.org/10.1177/09567976211028984
Yeager, D. S., & Dweck, C. S. (2020). What Can Be Learned from Growth Mindset Controversies? American psychologist, 75(9), 1269-1284. https://doi.org/10.1037/amp0000794
Zhang, K., & He, W. (2024). The Predictive Effect of Cultural Orientation and Perceived School Climate on the Formation of Teachers’ Growth Mindsets. Frontiers in Education, 9, 1428890. https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1428890
Zhang, K., & He, W. J. (2025). Teachers’ Growth Mindset, Perceived School Climate, and Perceived Parental Autonomy Support Moderate the Relationship Between Students’ Growth Mindset and Academic Achievement. Journal of Intelligence, 13(1), 8. https://doi.org/10.3390/jintelligence13010008
Zhang, W., & Li, J. (2025). Sports Atmosphere and Psychological Resilience in College Students: Mediating Role of Growth Mindset. Frontiers in psychology, 16, 1532498. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1532498
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Azadeh Espanani (Author); Mansoureh Bahramipour Isfahani; Mohsen Golparvar (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
